Duurzame landelijke samenwerking voor podiumkunsten in partnernetwerken
Eerste resultaten NCPA positionering-onderzoek 1+1=3

Stichting National Centre Performing Arts (NCPA) wilde haar landelijke strategische positie onderzoeken en herijken met de aangesloten partners, het veld en met podiumkunstenaars. Het NCPA is in december 2014 opgericht door ArtEZ Hogeschool voor de Kunsten, Hogeschool Arnhem en Nijmegen en Sport Medisch Centrum Papendal, vanuit de missie duurzaam bij te dragen aan de artistieke prestaties van podiumkunstenaars in dans, muziek, theater en circus. Belangrijke speerpunten zijn het verbeteren van fysieke en mentale gezondheid, het ontwikkelen van een meer open en multidisciplinaire kenniscultuur en het tot stand brengen van regionale en landelijke samenwerking.

Opzet van het onderzoek
Het onderzoek[i]dat in 2017-2018 plaatsvond bestond uit diverse toetsings- en feedbacksessies met partners en experts, interviews met een representatieve selectie van instellingen (zie tabel 1) in het werkveld van en rondom de podiumkunsten, en een online enquête voor podiumkunstenaars[ii]. Onderzoeksvragen voor de twee respondentgroepen ‘individuele podiumkunstenaars’ en ‘instellingen’ waren:

  • Wat is de kennisbehoefte van individuele podiumkunstenaars in een leven lang leren?
  • Welke kennisontwikkeling en kennisdeling ten behoeve van individuele podiumkunstenaars leveren de instellingen?
  • Hoe staan instellingen tegenover de landelijke positie en visie op kennisuitwisseling van het NCPA als kennisverbinder en kennisdeler zoals het NCPA voorstaat?

De in het onderzoek getoetste strategische koers is aangevuld met de resultaten uit het onderzoek op de volgende vijf punten.

Focus op kennisontwikkeling
Het NCPA zet kennisontwikkeling in dienst van de artistieke prestatie en het kunstenaarschap centraal.  Uit het onderzoek blijkt dat de bevraagde instellingen en hun financieringsstructuren de arbeidspositie, impact (cultuureducatie en cultuurparticipatie) of transfers naar andere domeinen (kunst als innovatie kracht) als missie hebben. De ondersteuning en validering van het kunstenaarschap vindt voornamelijk plaats in de drie voornoemde contexten. De toegankelijkheid van kennis van de geïnterviewde instellingen voor individuele podiumkunstenaars staat niet altijd hoog op de agenda. De rol van NCPA als landelijke kennisverbinder en ontsluiter in een netwerk van partners levert hiervoor een oplossing.[iii]

Verbinding onderzoek – onderwijs – toepassing
Kennisontwikkeling gaat voor het NCPA over de verbindingen tussen onderzoek, onderwijs en toepassingen in en met de betrokken werkvelden. Uit het onderzoek blijkt dat er regionaal (beginnende) kennishubs (Arnhem en Rotterdam) zijn waarin partners in netwerken samenwerken. Landelijk ziet het NCPA het als haar taak uitwisseling tussen deze hubs aan te jagen, omdat kennis vaak in eigen netwerken of de scope van onderzoek blijft. NCPA doet dit door participatie in onderzoekconsortiums, educatie en disseminatie via symposia en via (geaccrediteerd) scholingsaanbod. Met het onderzoek ziet het NCPA zich bevestigt in het belang van het verder uitvoeren van de strategie.

Interdisciplinair. Alles is relationeel.
In de relationele en contextuele benadering van kennis en van het kunstenaarschap[iv]wil het NCPA bruggen bouwen tussen kennisdomeinen, kennisvormen en tussen professionals. Zodoende kan de kennisdeling ook tot kennisontwikkeling leiden. Veel kennis uit aanpalend onderzoek in de topsportsector, de psychologie en de geesteswetenschappen kan inzichten bieden door toepassing en ontsluiting voor zowel de podiumkunstenaars als de betrokken professionals uit andere werkvelden. Het onderzoek laat zien dat dit idee positief ontvangen wordt, hoewel het niet de eerste prioriteit heeft omdat de taakstelling en financiering hier niet op gealloceerd worden. 

Embodied programmaontwikkeling
NCPA’s programmaontwikkeling bouwt hierop voort door ook leren en de lerende interdisciplinair te benaderen.[v]Embodiment in kennisontwikkeling is uitgangspunt, omdat kennis uit ervaring, cognitie, fysiek en mentaal, in het ontwerp meegenomen wordt, passend bij de doelgroepen van het NCPA.

Deze benadering levert een noodzakelijke bijdrage aan het discours op leven lang leren voor podiumkunstenaars op de themagebieden fysieke en mentale gezondheid en wellbeing educatie, talentontwikkeling en professionele ontwikkeling (zie figuur 1 infografiek).

Figuur 1 Infografiek

De inhoudelijke programmaontwikkeling van een kenniscentrum als het NCPA, mag voor de podiumkunstenaars naast alle vakmatige aspecten ook gericht zijn op skills uit Unesco’s ’21e-eeuwse vaardigheden’.[vi]Het gaat dan om skills met betrekking tot communicatie (online en offline) en samenwerking.

Strategische koers: Netwerk en programma ontwikkeling
Op basis van het onderzoek heeft het NCPA zijn missie als volgt aangescherpt (zie figuur 1 infografiek): Het NCPA stimuleert via kennisverbinding en -deling de artistieke prestatie van podiumkunstenaars en opereert daarbij als een interdisciplinair netwerk waarin relaties tussen professionals in het onderwijs, de zorg, de geesteswetenschappen en de podiumkunsten het uitgangspunt zijn. Om dit te bereiken zal in lijn met de uitkomsten van het onderzoek het volgende doorontwikkeld worden:

  • Strategieontwikkeling met en synergie bevordering tussen de partners en doelgroepen door middel van gezamenlijke fysieke activiteiten. De partner-tafels en symposia zijn hiervoor van vitaal belang.
  • Doorgroeien van het NCPA netwerk met hbo- en wo-partners en instellingen in het podiumkunsten-werkveld om een sterk landelijk netwerk te worden en de missie effectief te vervullen.
  • Ontwikkeling van het verdienmodel. Tot op heden is het verdienmodel gebaseerd op financiering door de founding partners en in kleinere mate op bijdrages van de aangesloten partners.
  • Om samenwerking te bevorderen is het van belang een infrastructuur en een circulair methodisch model voor die samenwerking te ontwikkelen. Het NCPA ziet de benodigde infrastructuur met platformfunctie als haar kern- en ontwikkeltaak. De partners[vii]in het netwerk delen hun relevante kennis en participeren in het ontwikkelen van samenwerking in onderzoek, onderwijs en toepassingen. Sec kennisdisseminatie wordt waar mogelijk aangevuld met de toepassing en toepasbaarheid van kennis voor de praktijk.
  • De onderzoekscapaciteit en kennisdelingsbereidheid van de partners ondersteunen meer dan nu, het uitvoeren van de missie.
  • Door meer te participeren in onderzoeksconsortia kan het NCPA nationaal en internationaal zijn rol van kennisverbinder en -deler vergroten alsmede de visie op kennisontwikkeling promoten en in onderzoekontwerp en uitvoering terecht laten komen.
  • Het NCPA gaat aan de slag met de platformfunctie en kennisontsluiting door proactieve kennisverzameling bij de partners, de digitalisering en ontsluiting van diverse bestaande archieven en door nieuw te verkennen kennisbronnen toe te voegen. Zo geeft het NCPA op de behoefte van podiumkunstenaars aan een kennisbank en een platform voor ontmoeting op het terrein van professionele ontwikkeling (leven lang leren). De toegang tot en toepasbaarheid van kennis aanjagen hoort daarbij.

Het onderzoek versterkt en verscherpt de landelijke positie en strategische koers van het NCPA.

Tabel 1 Geïnterviewde instellingen

Instelling Functie
Amsterdam Research Institute
for Arts and Sciences (partner)
Amsterdamse netwerkorganisatie
voor onderzoek in de kunsten
Nederlandse Associatie voor
Podiumkunsten (beleidsafdeling)
Branchevereniging, werkgevers-
organisatie muziek, theater en dans
Your Life On Stage
(management)
Arbeidspositie ZZP-ers in
podiumkunsten
Fonds voor de Podiumkunsten
(management gebied dans)
Fonds BIS-gezelschappen
LKCA
(management gebied participatie)
Landelijk kenniscentrum
cultuureducatie
Cultuurmij Oost (management gebied
welzijn en participatie)
Provinciaal kenniscentrum
cultuureducatie
Hogeschool voor de kunsten
Amsterdam (management en lectoraat)
Hoger onderwijs en onderzoek
Universiteit Antwerpen,
ARIA (onderzoeksgroep)
Hoger onderwijs en onderzoek
Hogeschool voor de
Kunsten Utrecht (lectoraat)
Hoger onderwijs en onderzoek
Akademie van Kunsten
(onderdeel KNAW) (management/ lid)
Forum voor kunst in samenleving
Henny Jurriens Stichting
(management)
Training voor professionele dansers
Omscholingsfonds Dansers
(management)
Fonds 2e carrière
professionele dansers
Kunsten ’92 (management) Belangenbehartiger,
onderzoek en debat

Tabel 2 Taak NCPA

Taak NCPA Aantal*
Ontmoeting en kennisuitwisseling faciliteren 26
Verbinden van kennis zodat nieuwe inzichten ontstaan 24
Databank beheren en zo kennis ontsluiten 22
Toepassing onderzoek aanjagen via scholing en kennisevents 19
Deelname onderzoeksprojecten 18
Kennisagenda voor onderzoek initiëren 15
Kennisdisseminatie 13

Tabel 2. Uit het rapport 1+1=3: Tabel resultaten enquêtevraag, N=30, meerdere antwoorden per respondent mogelijk
*Aantal respondenten

Eindnoten

[i] Lokers, K. (2018) Rapport 1+1=3 Positionering National Centre Performing Arts.

[ii] Met een respons van 0.14% en de CBS cijfers op de beroepsbevolking podiumkunsten is het resultaat indicatief te noemen.

[iii] Het overheidsbeleid koerst inmiddels wel op professionalisering van de sector, maar richt dit vooral op de arbeidspositie, HRM en ondernemerschapseducatie. Zie Minister van Engelshoven (OCW) (2018). https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2018/03/12/cultuur-in-een-open-samenleving

[iv] Zie Oosterling (2016) over de kunstenaars in een vernetwerkte samenleving. De kunst van de democratie. Emancipatie 2.0: mediawijsheid en ecowijsheid. Paradisodebat.  https://www.kunsten92.nl/wp-content/uploads/2016/09/Paradisodebat2016-LezingHenkOosterling.pdf

[v] Zie Jarvis (2006) en Smilde (2009) over life long learning en embodiment. “The combination of processes throughout a lifetime whereby the whole person – body (genetic, physical and biological) and mind (knowledge, skills, attitudes, values, emotions, beliefs and senses) – experiences social situations, the perceived content of which is then transformed cognitively, emotively or practically (or through any combination) and integrated into the individual person’s biography resulting in a continually changing (or more experienced) person (2006:134).” .

Jarvis, P. (2006). Towards a Comprehensive Theory of Human Learning. London / New York: Routledge.

Smilde, R (2009). naar life long learning van musici. https://www.hanze.nl/nld/onderzoek/kenniscentra/kenniscentrum-kunst-en-samenleving/lectoraten/lectoraten/lifelong-learning-in-music/organisatie/lifelong-learning/lifelong-learning

[vi] 21st Century Skills en Mediawijsheid https://www.cultuur.nl/upload/documents/adviezen/Mediawijsheid.pdf en  http://downloads.slo.nl/Repository/21e-eeuwse-vaardigheden-conceptueel-kader.pdf

[vii] Het overzicht van de huidige NCPA partners is te vinden op https://ncpa.eu/supporters/

 

> Deel op Facebook > Deel op Twitter > Deel via e-mail